7578 Sayılı Kanun ile Doğum, Babalık ve Koruyucu Aile İzinleri

1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7578 sayılı "Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun", 4857 sayılı İş Kanunu'nun analık, babalık ve koruyucu aile iznine ilişkin hükümlerinde çalışan lehine köklü değişiklikler getirmiş ve yayımıyla aynı gün yürürlüğe girmiştir. Bu yazıda, özel sektör işçileri bakımından değişen izin sürelerini değişiklik öncesi/sonrası karşılaştırmalı olarak ele alıyor; ardından hâlihazırda doğum izninde olan çalışanları ilgilendiren geçiş hükmünün başvuru esaslarını sunuyoruz.

7578 Sayılı Kanun Neyi Değiştirdi?

Kanun; 4857 sayılı İş Kanunu başta olmak üzere 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nda değişiklikler yapmıştır. İş hukuku bakımından üç temel başlık öne çıkar: analık (doğum) izni süresinin uzatılması, babalık izninin iki katına çıkarılması ve koruyucu aile olan işçiye yeni bir izin hakkı tanınması. Söz konusu değişiklikler 1 Mayıs 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Analık (Doğum) İzni: Toplam 24 Haftaya Çıktı

İş Kanunu'nun 74. maddesinde yapılan değişiklikle, kadın işçiye doğumdan sonra verilen 8 haftalık analık izni 16 haftaya çıkarılmıştır. Doğumdan önceki 8 haftalık süre korunduğundan, toplam analık izni 16 haftadan 24 haftaya yükselmiştir. Çoğul gebeliklerde doğum öncesi süreye eklenen 2 hafta ile birlikte toplam süre 26 hafta olarak uygulanır.

Sağlık durumu uygun olan ve bunu doktor raporuyla belgeleyen kadın işçinin doğumdan önce çalışabileceği süreye ilişkin sınır da esnetilmiştir: "doğuma 3 hafta kalıncaya kadar" ibaresi "doğuma 2 hafta kalıncaya kadar" olarak değiştirilmiştir. Doğum öncesinde çalışılan bu süreler doğum sonrası izne eklendiğinden, iznin 22 haftaya kadarlık bölümü doğum sonrasında kullanılabilir hâle gelmiştir.

Babalık İzni: 5 Günden 10 Güne

İş Kanunu'nun ek 2. maddesinde yapılan değişiklikle, eşi doğum yapan işçiye verilen ücretli mazeret (babalık) izni 5 günden 10 güne çıkarılmıştır. Bu düzenlemeyle özel sektör çalışanları, uzun süredir 10 gün babalık izni hakkına sahip olan devlet memurlarıyla eşitlenmiştir.

Sürenin hesabında "gün" ifadesi takvim gününü belirtir; dolayısıyla 10 günlük süre takvim günü esasına göre hesaplanır. İş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi veya işyeri uygulamasıyla bu sürenin artırılması ya da iş günü esasına göre uygulanması işçi lehine olduğundan her zaman mümkündür. Düzenleme 1 Mayıs 2026'da yürürlüğe girdiğinden, eşi bu tarih ve sonrasında doğum yapan işçi 10 günlük izne hak kazanır; 1 Mayıs 2026'dan önce babalık izni sona ermiş işçilerin süresi ise uzamaz.

Koruyucu Aile İzni: İş Kanunu'na Eklenen Yeni Hak

Önceki düzenlemede yer almayan bu hakla; bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte ya da tek başına koruyucu aile olan işçiye, çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine 10 gün ücretsiz izin tanınmıştır. Bu izin yeni bir izin kategorisi olduğundan, işverenin talebi reddetme hakkı bulunmamaktadır; insan kaynakları ve izin politikalarının buna göre güncellenmesi gerekir.

Değişiklik Öncesi / Sonrası Karşılaştırma

Geçiş Hükmü: Kime, Ne Zamana Kadar, Hangi Belgeyle?

Kanunun Geçici 1. maddesi, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte doğum izni süreci devam eden çalışanları da kapsamına almış; belirli koşulları taşıyanlara 8 haftalık ilave analık izni tanımıştır.

Not: Geçici 1. madde kapsamındaki 10 iş günlük başvuru süresi 15 Mayıs 2026 itibarıyla sona ermiştir. Yukarıdaki bilgiler geçiş dönemini belgelemek amacıyla verilmiş olup, süresinde başvuramamış veya somut durumu tereddütlü çalışanların hak kaybına uğramamak adına hukuki danışmanlık almaları önerilir.

SGK Geçici İş Göremezlik Ödeneğine Yansıması

5510 sayılı Kanun'da yapılan paralel değişiklikle, sigortalı kadına analığı hâlinde ödenen geçici iş göremezlik ödeneğine esas süreler yeni izin süreleriyle uyumlulaştırılmıştır. Ödenek süresi, doğum öncesi 8 hafta ve doğum sonrası 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftaya çıkarılmıştır. Erken doğum veya geç ayrılma gibi hâllerde eklenen süreler de ödenek kapsamındadır. Böylece uzatılan analık izni yalnızca izin hakkıyla sınırlı kalmayıp gelir güvencesiyle de desteklenmiştir.

İşçi ve İşveren İçin Pratik Sonuçlar

Çalışanlar bakımından

Analık ve babalık haklarının genişlemesi, çocuk bakım sürecinde iş ilişkisinin kesintiye uğramadan sürdürülebilmesine imkân tanır. Doğum sonrası bakım süresinin uzaması, özellikle kadın çalışanların iş gücünde kalıcılığını destekleyen bir sosyal koruma niteliği taşır.

İşverenler bakımından

Yeni izin türleri ve uzayan süreler nedeniyle izin takip sistemlerinin, bordro süreçlerinin ve iç yönetmeliklerin güncellenmesi, ikame personel planlaması yapılması gerekir. Koruyucu aile izni gibi reddedilemez nitelikteki haklar, uyum sürecinin gecikmeden yönetilmesini zorunlu kılar. Sürelerin iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle işçi lehine artırılması ise çalışan bağlılığına olumlu katkı sağlar.

Sık Sorulan Sorular

---

İlgili Makaleler

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendine özgü koşullar barındırdığından, bir hak veya yükümlülüğe ilişkin karar vermeden önce Şahin & Eldemir Hukuk Bürosu ile iletişime geçmenizi öneririz.